Człowiek w swojej ciekawości i dążeniu do odkrywania nieznanego pojawił się na terenie dzisiejszych Mazur, krótko po ustąpieniu lodowca. Kim był pierwszy „mazurski” Adam?
Szczegóły życia najdawniejszych ludów poznajemy dzięki archeologom, którzy ze względu na brak podstaw do określania ich etniczności, określają je mianem kultur archeologicznych: niemeńskiej, pucharów lejkowatych, sznurowej etc. Pierwsi ludzie na Mazurach pochodzili z kręgu ludów późnej epoki kamienia (paleolitu). Około VI w. p.n.e. ze wschodu nadciągnęli Bałtowie zachodni. To lud, z którego wywodzić można późniejszych Galindów, a następnie Jaćwingów i Połekszan (wyróżnianych czasami jako mieszkańców południowych krańców Jaćwieży, żyjących we wczesnym średniowieczu w dolinie rzeki Ełk).
Kres bałtyjskiego świata położył krzyżacki podbój Jaćwieży w 1283 r. Dotychczasowi mieszkańcy wraz z nowymi osadnikami z Polski, Rusi i Niemiec weszli w skład ludności Państwa Krzyżackiego, a później Księstwa i Królestwa Pruskiego. Między 1444 a 1454 r. Krzyżacy założyli Juchę (później zwaną Starą), a w 1473 r. Nową Juchę. Nazwy miejscowości pochodziły od juchy – zwierzęcej krwi, która miała spływać z wielkiego głazu narzutowego, który w czasach przedchrześcijańskich miał pełnić rolę pogańskiego ołtarza ofiarnego. Miał nawet przyciągać ciekawskich pielgrzymów, dzięki którym powstał kościół. Miejscowość (Nowa Jucha) nabrała charakteru dużej mazurskiej wsi z trójkątnym „ryneczkiem” z trzema karczmami. Śpiewano nawet: „Raz [z] juchowskiego jermarku chciała od niego podarku”. W 1938 r. jarmarki na konie i bydło odbyły się 17 marca i 15 września. Dniem targowym był piątek.
W 1929 r. Starą Juchę, Nową Juchę i majątek Jucha (Alt Jucha, Neu Jucha, Adlig Jucha) połączono w jedną gminę Jucha. Jej nazwę zmieniono w 1938 r. na Fliessdorf. W 1945 r. powrócono do słowiańskiego brzmienia – pierwsi polscy osadnicy osiedlali się w Jusze. W 1946 r. nadano urzędową nazwę Stare Juchy.