Nazwa Stare Juchy wywodzi się od słowa jucha, oznaczającego krew zwierząt, których nie jadano. Miała ona przed wiekami spływać z dużego głazu, traktowanego przez Jaćwingów jako ołtarz ofiarny. Zgodnie z jednym z mazurskich podań ludowych, pierwszy krzyżacki ksiądz wytropił pogan, którzy przymierzali się do złożenia krwawej ofiary z kozła. Ksiądz, dysponując nadludzką mocą podrzucił głaz w górę, a ten opadając na ziemię, rozpadł się na dwie części. Jaćwingowie widząc, co czyni Krzyżak obdarzony mocą nowego Boga, natychmiast postanowili się ochrzcić. Zgodnie z tradycją kościół w Nowej Jusze (dzisiejszą świątynię w Starych Juchach) zbudowano w takim miejscu, aby ukrócić pielgrzymki ciekawskich, ciągnących do owianego legendami głazu.
W czasach przedchrześcijańskich miejscami kultu były święte gaje, drzewa, kamienie, jeziora, źródła etc. Składano w nich dary, najczęściej z żywności, ofiarowane bóstwom oraz przodkom. Przed 1945 r. przy juskim głazie miano odnaleźć kości owcy.
Po podboju krzyżackim Prusowie i Jaćwingowie musieli porzucić dawną religię i obrzędy kultowe. Surowo zakazano składania ofiar starym bóstwom czy ciałopalenia zmarłych. Jednak elementy dawnych wierzeń jeszcze przez wieki można było odnaleźć w mazurskim folklorze – opowiadano m.in. o kautkach (krasnoludkach), latańcach (kłobukach), topielcach i marach.
Pierwsi chrześcijanie, którzy pojawili się w Juchach przed 1454 r. byli katolikami. Swój kościół zbudowali w 1487 r. W 1525 r. tutejsi mieszkańcy przeszli na luteranizm (Kościół ewangelicko-augsburski). Znaczące zmiany konfesyjne nastąpiły dopiero po 1945 r. W pow. ełckim wielu przedstawicieli ludności autochtonicznej przeszło do Kościoła ewangelicko-metodystycznego. Większość zaczęła stanowić napływowa ludność wyznania rzymskokatolickiego, choć zamieszkali tutaj również grekokatolicy, prawosławni i członkowie innych kościołów ewangelickich.